غذاهایی که عمرتان را کوتاه میکند:::
یک متخصص تغذیه در روسیه پنج ماده غذایی را نام برد که نخوردن آنها به افزایش طول عمر کمک میکند.
به گزارش مشرق، کاترین زراتسکی، پزشک متخصص تغذیه در کلینیک مایو در روسیه، فهرستی از خوراکی هایی را نام برده است که پرهیز از آنها می تواند به افزایش طول عمر کمک کند.
به عقیده او، گوشت قرمز فرآوری شده و غذاهای فرآوری شده، غذاهای سرخ شده، غذاهای حاوی قند و الکل بیش از حد می تواند بر سلامتی تأثیر منفی بگذارد و طول عمر زندگی انسان را کاهش دهد. به گفته این متخصص تغذیه، این عادت های غذایی را باید به دلیل رفاه و طول عمر خود کنار گذاشت.
این متخصص تاکید میکند غذاهایی با حداقل مواد فرآوری شده، مانند سبزیجات کنسرو شده و گوشت یخ زده، معمولاً حاوی مواد مغذی، ویتامین ها، مواد معدنی، مواد مغذی گیاهی و فیبر هستند. به نوبه خود، غذاهای بسیار فرآوری شده چون کنسرو و نان در فروشگاهها و سایر غذاها، حاوی چربی اشباع و قندهای افزوده شده ای هستند که تقریباً فیبر ندارند.
این متخصص تغذیه هشدار داد که این غذاها اغلب کالری بیشتری نسبت به مواد مغذی دارند و موجب کاهش طول عمر می شوند.
فستفود کدام مناطق تهران چربتر است؟
پژوهشگران علوم و صنایع غذایی با انجام یک مطالعه میزان اسیدهای چرب فستفودهای مناطق مختلف شهر تهران را مورد بررسی قرار دادند.
به گزارش مشرق، یکی از نامطلوبترین پیامدهای پیشرفتهای صنعتی جوامع، افزایش مصرف روزافزون فستفودها است. فست فودها به عنوان یکی از عوامل اصلی در افزایش قابل توجه وزن بدن و عامل بیماریهای غیر واگیر مانند سرطان، بیماریهای قلبی عروقی و دیابت معرفی شدهاند.
اسیدهای چرب از ترکیبات اصلی در غشای سلولها هستند. این ترکیبات از نظر ساختار مولکولی به دو نوع اشباع و غیر اشباع تقسیم میشوند. اسیدهای چرب غیراشباع در ساختار خود یک پیوند دوگانه دارند. این نوع اسیدهای چرب، در دو شکل سیس و ترانس یافت میشوند. اسیدهای چرب سیس به صورت طبیعی در مواد غذایی وجود دارند؛ اما اسیدهای چرب ترانس به ندرت در طبیعت یافت میشود و از طریق فرآیند هیدروژنه شدن روغنهای گیاهی شکل میگیرند.
اسیدهای چرب اشباع و اسیدهای چرب ترانس هر دو اثرات زیانباری بر سلامت انسان دارند؛ اما مضرات اسیدهای چرب ترانس، به مراتب بیشتر از اسیدهای چرب اشباع است.
با توجه به مصرف روزافزون فستفود، کنترل میزان اسیدهای چرب اشباع و ترانس مضر در این نوع غذاها، بسیار مهم است. به همین دلیل؛ پژوهشگران علوم و صنایع غذایی با انجام یک مطالعه، میزان اسیدهای چرب ترانس را در فستفودهای شهر تهران بررسی کردند.
برای انجام این تحقیق، پژوهشگران شهر تهران را به پنج منطقه شمال، جنوب، غرب، شرق و مرکز دستهبندی کردند و از هر منطقه سه نوع فستفود شامل پیتزای مخلوط، فلافل و ناگت مرغ و از هر فست فود ۳ نمونه (در مجموع ۴۵ نمونه از ۴۵ غذا فروشی مختلف) به صورت تصادفی جمعآوری کردند. این نمونه ها به آزمایشگاه منتقل شده و از نظر میزان اسیدهای چرب، مورد بررسی قرار گرفتند.
یافتههای این مطالعه حاکی از این بود که پیتزای مخلوط و فلافل به ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر اسیدهای چرب اشباع و ترانس را داشتند و مقدار اسیدهای چرب اشباع و ترانس پیتزای مخلوط دو برابر مقادیر موجود در فلافل و ناگت مرغ بود.
طبق این بررسیها پیتزای شمال تهران و فلافل جنوب تهران به ترتیب بیشترین و کمترین اسیدهای چرب را داشتند. بررسی مناطق مختلف تهران از نظر مقادیر اسیدهای چرب اشباع در فستفودها نشان داد که ترتیب این مناطق به صورت شمال> شرق> مرکز> غرب> جنوب است. ولی اختلاف بین مقادیر اسیدهای چرب اشباع و ترانس فست فودها در مناطق مختلف تهران معنادار نبود.
همچنین بر اساس این بررسی، اسید چرب ترانس موجود در پیتزا، دو برابر فلافل و اسید چرب ترانس موجود در فلافل، شش برابر ناگتمرغ بود. به علاوه مشخص شد پیتزای غرب تهران و ناگت مرغ جنوب، شرق و مرکز تهران به ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر اسیدهای چرب اشباع را داشتند. ترتیب مناطق مختلف تهران از نظر درصد اسید چرب ترانس موجود در غذاهای آماده، به ترتیب به صورت غرب> شمال> شرق> مرکز > جنوب بود؛ ولی طبق بررسیها این تفاوتها از نظر آماری معنادار نبودند.
بررسیهای این مطالعه نشان داد که فستفودها از نظر اسیدهای چرب ترانس وضعیت مناسبی دارند؛ اما مقادیر اسیدهای چرب اشباع در فست فودهایی مانند پیتزا و فلافل بسیار قابل توجه و نگران کننده است. به طوری که اسیدهای چرب اشباع در پیتزای مخلوط نزدیک به نیمی از محتوای پیتزا را شامل میشود.
پژوهشگران این مطالعه نتیجهگیری میکنند که وضعیت مصرف و جذب اسیدهای چرب اشباع و ترانس از طریق فست فود در تهران در مقایسه با استانداردهای جهانی نگرانکننده است.
آنها میگویند: اکثر غلظتهای اسیدهای چرب از استاندارد جهانی WHO و FAO کمتر است؛ ولی کمتر بودن فاکتورهای خطر از میزان استانداردهای جهانی، به دلیل کم بودن سرانه مصرف فست فود در ایران است. در ایران سرانه مصرف فست فود برای هر فرد، چهار گرم در روز است؛ ولی اگر یک فرد به صورت متوسط روزانه ۱۰۰ گرم مصرف فست فود داشته باشد، برای این فرد تمام فاکتورهای خطر از استانداردهای جهانی چندین برابر بیشتر میشود و در معرض بسیاری از عوارض سرطانی و غیر سرطانی قرار میگیرد.
طبق نتایج به دست آمده از این مطالعه میتوان گفت که مصرف فست فود از نظر اسیدهای چرب، سلامتی انسان را به خطر میاندازد و تنها راه این مشکل، کم کردن حداکثری مصرف غذاهای آماده در رژیمهای غذایی است.
در انجام این تحقیق شایسته حسین آبادی و نرگس مورکی؛ پژوهشگران علوم و صنایع غذایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال و محمد حسین عزیزی؛ استاد تمام دانشگاه تربیت مدرس مشارکت داشتند.
یافتههای این مطالعه پاییز سال جاری به صورت مقاله علمی با عنوان «بررسی میزان اسیدهای چرب اشباع و ترانس در فستفودهای شهر تهران» در مجله علوم و صنایع غذایی ایران؛ زیر نظر دانشگاه تربیت مدرس منتشر شده است.
فستفود کدام مناطق تهران چربتر است؟
پژوهشگران علوم و صنایع غذایی با انجام یک مطالعه میزان اسیدهای چرب فستفودهای مناطق مختلف شهر تهران را مورد بررسی قرار دادند.
به گزارش مشرق، یکی از نامطلوبترین پیامدهای پیشرفتهای صنعتی جوامع، افزایش مصرف روزافزون فستفودها است. فست فودها به عنوان یکی از عوامل اصلی در افزایش قابل توجه وزن بدن و عامل بیماریهای غیر واگیر مانند سرطان، بیماریهای قلبی عروقی و دیابت معرفی شدهاند.
اسیدهای چرب از ترکیبات اصلی در غشای سلولها هستند. این ترکیبات از نظر ساختار مولکولی به دو نوع اشباع و غیر اشباع تقسیم میشوند. اسیدهای چرب غیراشباع در ساختار خود یک پیوند دوگانه دارند. این نوع اسیدهای چرب، در دو شکل سیس و ترانس یافت میشوند. اسیدهای چرب سیس به صورت طبیعی در مواد غذایی وجود دارند؛ اما اسیدهای چرب ترانس به ندرت در طبیعت یافت میشود و از طریق فرآیند هیدروژنه شدن روغنهای گیاهی شکل میگیرند.
اسیدهای چرب اشباع و اسیدهای چرب ترانس هر دو اثرات زیانباری بر سلامت انسان دارند؛ اما مضرات اسیدهای چرب ترانس، به مراتب بیشتر از اسیدهای چرب اشباع است.
با توجه به مصرف روزافزون فستفود، کنترل میزان اسیدهای چرب اشباع و ترانس مضر در این نوع غذاها، بسیار مهم است. به همین دلیل؛ پژوهشگران علوم و صنایع غذایی با انجام یک مطالعه، میزان اسیدهای چرب ترانس را در فستفودهای شهر تهران بررسی کردند.
برای انجام این تحقیق، پژوهشگران شهر تهران را به پنج منطقه شمال، جنوب، غرب، شرق و مرکز دستهبندی کردند و از هر منطقه سه نوع فستفود شامل پیتزای مخلوط، فلافل و ناگت مرغ و از هر فست فود ۳ نمونه (در مجموع ۴۵ نمونه از ۴۵ غذا فروشی مختلف) به صورت تصادفی جمعآوری کردند. این نمونه ها به آزمایشگاه منتقل شده و از نظر میزان اسیدهای چرب، مورد بررسی قرار گرفتند.
یافتههای این مطالعه حاکی از این بود که پیتزای مخلوط و فلافل به ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر اسیدهای چرب اشباع و ترانس را داشتند و مقدار اسیدهای چرب اشباع و ترانس پیتزای مخلوط دو برابر مقادیر موجود در فلافل و ناگت مرغ بود.
طبق این بررسیها پیتزای شمال تهران و فلافل جنوب تهران به ترتیب بیشترین و کمترین اسیدهای چرب را داشتند. بررسی مناطق مختلف تهران از نظر مقادیر اسیدهای چرب اشباع در فستفودها نشان داد که ترتیب این مناطق به صورت شمال> شرق> مرکز> غرب> جنوب است. ولی اختلاف بین مقادیر اسیدهای چرب اشباع و ترانس فست فودها در مناطق مختلف تهران معنادار نبود.
همچنین بر اساس این بررسی، اسید چرب ترانس موجود در پیتزا، دو برابر فلافل و اسید چرب ترانس موجود در فلافل، شش برابر ناگتمرغ بود. به علاوه مشخص شد پیتزای غرب تهران و ناگت مرغ جنوب، شرق و مرکز تهران به ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر اسیدهای چرب اشباع را داشتند. ترتیب مناطق مختلف تهران از نظر درصد اسید چرب ترانس موجود در غذاهای آماده، به ترتیب به صورت غرب> شمال> شرق> مرکز > جنوب بود؛ ولی طبق بررسیها این تفاوتها از نظر آماری معنادار نبودند.
بررسیهای این مطالعه نشان داد که فستفودها از نظر اسیدهای چرب ترانس وضعیت مناسبی دارند؛ اما مقادیر اسیدهای چرب اشباع در فست فودهایی مانند پیتزا و فلافل بسیار قابل توجه و نگران کننده است. به طوری که اسیدهای چرب اشباع در پیتزای مخلوط نزدیک به نیمی از محتوای پیتزا را شامل میشود.
پژوهشگران این مطالعه نتیجهگیری میکنند که وضعیت مصرف و جذب اسیدهای چرب اشباع و ترانس از طریق فست فود در تهران در مقایسه با استانداردهای جهانی نگرانکننده است.
آنها میگویند: اکثر غلظتهای اسیدهای چرب از استاندارد جهانی WHO و FAO کمتر است؛ ولی کمتر بودن فاکتورهای خطر از میزان استانداردهای جهانی، به دلیل کم بودن سرانه مصرف فست فود در ایران است. در ایران سرانه مصرف فست فود برای هر فرد، چهار گرم در روز است؛ ولی اگر یک فرد به صورت متوسط روزانه ۱۰۰ گرم مصرف فست فود داشته باشد، برای این فرد تمام فاکتورهای خطر از استانداردهای جهانی چندین برابر بیشتر میشود و در معرض بسیاری از عوارض سرطانی و غیر سرطانی قرار میگیرد.
طبق نتایج به دست آمده از این مطالعه میتوان گفت که مصرف فست فود از نظر اسیدهای چرب، سلامتی انسان را به خطر میاندازد و تنها راه این مشکل، کم کردن حداکثری مصرف غذاهای آماده در رژیمهای غذایی است.
در انجام این تحقیق شایسته حسین آبادی و نرگس مورکی؛ پژوهشگران علوم و صنایع غذایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال و محمد حسین عزیزی؛ استاد تمام دانشگاه تربیت مدرس مشارکت داشتند.
یافتههای این مطالعه پاییز سال جاری به صورت مقاله علمی با عنوان «بررسی میزان اسیدهای چرب اشباع و ترانس در فستفودهای شهر تهران» در مجله علوم و صنایع غذایی ایران؛ زیر نظر دانشگاه تربیت مدرس منتشر شده است.
کاهش مصرف ۳ ماده غذایی از خطر زوال عقل میکاهد:::
به گفته محققان، داشتن یک رژیم غذایی مناسب مغر می تواند به بهبود عملکرد مغز و سلامت قلب کمک کند. جایگزینی غذاهای چرب و فرآوری شده با غلات کامل و سبزیجات سالم می تواند احساس سلامتی را حفظ کند.
به گزارش مشرق به نقل از دیلی اکسپرس، علل زوال عقل میتواند پیچیده باشد. سن شایعترین عامل خطر زوال عقل است، به این معنی که افراد با افزایش سن به احتمال زیاد دچار نوعی زوال عقل میشوند.
انتخاب شیوه زندگی نیز میتواند بر احتمال ابتلاء به زوال عقل تأثیر بگذارد و این شامل رژیم غذایی نیز میشود.
بیماری آلزایمر شایعترین نوع زوال عقل است که از طریق انواع غیرمعمول پروتئین در مغز ایجاد میشود.
برخی از پروتئینها که آمیلوئید نامیده میشوند، در اطراف سلولهای مغزی، پلاکی ایجاد میکنند در حالی که برخی دیگر به نام تائو باعث درهم پیچیده شدن سلولهای مغزی میشوند.
با آسیب بیشتر سلولهای مغزی، انتقال دهندههای عصبی (مواد شیمیایی که پیامها را بین سلولهای مغزی منتقل میکنند) کاهش مییابد و در نتیجه، به عملکرد کلی مغز آسیب میرسد.
یکی از اولین نواحی آسیب دیده، خاطرات فرد است، به همین دلیل است که افراد مبتلا به آلزایمر، گیج یا فراموشکار به نظر می رسند.
مشخص شده است که رژیم غذایی MIND (تلفیق رژیم غذایی مدیترانه ای و رژیم غذایی کاهش فشارخون موسوم به DASH) شروع زوال عقل را به تعویق میاندازد.
محققان و کارشناسان، برای جلوگیری از زوال عقل، اجتناب از مصرف سه نوع ماده خوراکی زیر را توصیه میکنند:
غذاهای سرخ شده
سعی کنید غذاهای سرخ شده از رستورانهای فست فود را با غذاهای خانگی جایگزین کنید. در خانه برای سرخ کردن از روغنهای مانند روغن زیتون استفاده کنید.
پنیر
رژیم غذایی MIND خوردن پنیر را کمتر از یک بار در هفته توصیه میکند. سعی کنید پنیر را برای موارد خاص نگه دارید.
کره و مارگارین
سعی کنید میزان مصرف کره و مارگارین را به کمتر از یک قاشق غذاخوری در روز محدود کنید. روغن زیتون با توجه به رژیم MIND انتخاب بهتری است.
محدود کردن مصرف گوشت قرمز و خوردن شیرینی مانند کیک و بستنی، نیز بخش مهمی از رژیم غذایی است.
منبع: مهر
بلاهایی که نخوردن آب کافی بر سرتان میآورد:::
علاقه نداشتن به نوشیدن آب به مقدار مورد نیاز بدن، یک بحران محسوب میشود که آسیبهای جبران ناپذیری به دنبال دارد. در این گزارش برخی از این آسیبها اشاره می کند.
به گزارش مشرق به نقل از العالم، علاقه نداشتن به نوشیدن آب به مقدار مورد نیاز بدن، یک بحران محسوب میشود که آسیبهای جبران ناپذیری به دنبال دارد. در این گزارش برخی از این آسیبها اشاره می کند.
اضافه وزن
ممکن است غیرمنتظره به نظر برسد، اما نادیده گرفتن آب میتواند باعث احتباس موقت و افزایش وزن شود. وقتی آب کافی نمینوشید، بدن شما هر قطره را نگه میدارد تا از کم آبی شدید جلوگیری کند.
انرژی کم
عدم نوشیدن آب باعث بی حالی و خواب آلودگی میشود. شما باید طی روز با مصرف مقدار زیادی، هیدراته بمانید. اگر این اتفاق نیفتد، به کم آبی مبتلا میشوید و سطح انرژی شما کاهش خواهد یافت.
از دست دادن تمرکز
تمرکز یکی از اجزای ضروری زندگی است، زیرا تواناییها و عملکردهای مغز تا حد زیادی به ۸۰ درصد آب بستگی دارد، حتی کم آبی بدن تواناییهای آن را مختل میکند، یک مطالعه در مجله تغذیه نشان داد که نوشیدن آب میتواند به از دست دادن تمرکز و افزایش توجه جلوگیری کند.
افزایش خطر سکته مغزی
کم آبی بدن نه تنها میتواند باعث سکته مغزی شود، بلکه بر اساس یک مطالعه بر اختلالات قلبی عروقی نیز تأثیر میگذارد.
تغییر خلق و خو
دو مطالعه از دانشگاه کنتیکت بر روی مردان و زنان نشان میدهد که هنگام ترک مصرف آب احساس ترس میکنید. کسانی که دچار کم آبی هستند، تحت تأثیر تغییرات خلقی و خستگی قرار میگیرند.
احساس گرسنگی
بسیار متداول است که گرسنگی با کم آبی بدن مرتبط کنید. بهترین کار نوشیدن مقداری آب است. آب بنوشید و ۲۰ دقیقه منتظر بمانید تا میان وعدهای را که منتظر آن بودید، میل کنید.
سردرد
عدم نوشیدن مقدار لازم آب روزانه باعث سردرد میشود.
وضعیت بد پوست
آب به پوست شما کمک میکند و هنگامی که به اندازه کافی آب مصرف نمیکنید، کلاژن شروع به ترک خوردن و اتصال به یکدیگر میکند و خطوط و چین و چروکهای ظریف را بیشتر نمایان میکند.
ما به آب متکی هستیم تا ما را به اندازه کافی هیدراته نگه دارد، بنابراین هنگامی که آن را نادیده میگیرید، انتظار داشته باشید دهان، پوست و هر چیز دیگری خشکتر از حالت عادی باشد.
سختی در هنگام ورزش
بدن شما نمیتواند بدون آب کافی کربوهیدراتها را به انرژی تبدیل کند و طبق گفته انجمن فیزیولوژی، کم آبی بدن میتواند شما را در حین ورزش دچار مشکل کند و مایعات ناکافی در بدن نیز مانع تجزیه چربیها میشود.
آب در تابستان ۱۴۰۰ کم است!
میزان ناچیز بارش باران هشدار تابستانی سخت با چالش آب را به مردم کشور می دهد.
به گزارش مشرق، متاسفانه کشورمان، کشوری خشک و نیمهخشک است و ۴۰ درصد جمعیت آن در نقاطی زندگی میکنند که ۲۰ درصد منابع آبی در آن مناطق است، بر این اساس، اکنون کشور وضعیت مناسبی از نظر دسترسی به آب نداشته و در عین حال نیاز به آب نیز بیشتر شده است به طور کلی گرچه در دو سال اخیر و بعد از سالها خشکسالی پیاپی، وضعیت بارشهای کشور کمی بهتر شده است، اما نمیتوان مطمئن بود که این وضعیت دوام داشته باشد.
متاسفانه چندین سال است بارشهای مطلوبی در کشور گزارش نشده است به نوعی که زمستان سال ۹۹ هم بارشهای چشمگیری رقم نخورد به طوری که در برخی از شهرهای کشور هم بارش باران گزارش نشده است و این خود نوید خشکسالی در کشور است.
کاهش چشمگیر بارش در کشور
طبق مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، مهرماه سال گذشته تا اواخر اسفند ۹۹ در کشور بهطور میانگین، حدود ۱۰۰ میلیمتر بارش رخ داده که این میزان نسبت به میانگین بلندمدت ایران حدود ۳۴ درصد کمتر است.
از سویی دیگر میزان بارشها در کشور طی سال آبی زراعی جاری سال ۹۹ نسبت بهمدت مشابه در سال گذشته ۵۲ درصد کمتر گزارش شده است. براساس این گزارش، میزان بارشها در تمامی استانهای کشور کمتر از حد نرمال است و ۵ استان سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان و خراسان رضوی با کمبارشی شدید مواجه هستند.
میزان دسترسی به آب در کشور
در این باره قاسم تقی زاده خامسی معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفای کشور، گفت: به طور کلی در دو سال اخیر و بعد از سالها خشکسالی پیاپی، وضعیت بارشهای کشور کمی بهتر شده است، اما نمیتوان مطمئن بود که این وضعیت دوام داشته باشد.
او افزود: مشکل دیگری که کشور و منابع آبی را تهدید میکند، بروز تغییر اقلیم است که اثرات خود را روی منابع آبی میگذارد.
خامسی بیان کرد: بررسی روند بارشها نشان از تغییر اقلیم در کشور میدهد به طوری که میزان بارندگی در استانهای سیستان و بلوچستان و هرمزگان بیشتر از آذربایجانهای شرقی و غربی گزارش شده است.
معاون وزیر نیرو ادامه داد: متاسفانه میزان دسترسی به آب در کشور کم و جمعیت در حال افزایش است به طوری که در چند ماه گذشته میزان مصرف آب در کشور به خصوص در شهر تهران افزایش یافته است.
تقی زاده خامسی اظهار کرد: حدود ۴۰ میلیارد مترمکعب از مخازن سدهای کشور پر است و نسبت به سال گذشته حدود ۳ تا ۴ درصد کاهش حجم سدها را داشته ایم که امیدواریم با این میزان از حجم آب بتوانیم آب کشاورزی کشور را تامین کنیم.
از سال ۱۳۷۴ خشکسالی در کشور آغاز شد و در اغلب سالها بارش سالانه، پایینتر از میانگین بلندمدت بوده است. با وجود این افزایش بارشها در سال ۱۳۹۸ برخی اقلیمشناسان بر این باور بودند که دوره خشکسالی در ایران رو به پایان است، اما متاسفانه کاهش چشمگیر بارشها در سال گذشته موجب شد خشکسالی بار دیگر در کشور ایجاد شود.
از سویی دیگر باتوجه به اینکه تامین اب سدهای کشور از طریق ذوب شدن برفها پر میشود، ولی متاسفانه عدم بارشها نتوانست جایگزین مناسبی برای ذخایر آبی کشور شود.
بحث کاهش ذخایر برف کشور نیز مزید بر علت شده است. طی ماههای برفخیز که باید میزان معتنابهی برف در ارتفاعات جمع شود، افزایش عمومی درجه حرارت هوا سبب شده بهویژه در حوزه آبخیز زاگرس، ذخیره برفی و روانابها بهشدت کاهش یابد. بدینترتیب دبی رودخانهها در فصل گرم سال بسیار کمتر از شرایط نرمال خواهد بود و میتواند موجب ایجاد نگرانیهایی در حوزه کشاورزی شود و حتی تامین آب مناطق روستایی و شهری را نیز بهدنبال داشته باشد.
کاهش ۱۹ درصدی ذخیره آب سدها
در همین حال گزارش شرکت مدیریت منابع آب ایران از وضعیت مخازن ۱۹۸ سد در حال بهرهبرداری کشور حاکی است میزان آب ورودی به سدها از ابتدای سال آبی جاری (اول مهر ماه ۹۹) تا تاریخ ۱۳ فروردین ماه ۱۴۰۰ معادل ۱۹.۸ میلیارد مترمکعب بوده که نسبت به آورد سال گذشته آبی در همین بازه زمانی حدود ۳۴ درصد کاهش داشته است. از سوی دیگر میزان خروجی آب سدها نیز با کاهش ۳۳ درصدی روبهرو بوده است.
در مجموع موجودی آب مخازن سدها نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته ۱۹ درصد کاهش داشته است.
آقا بیگی مدیر عامل سدهای کشور، با اشاره به آخرین وضعیت بارشها در کشور نسبت به سال گذشته گفت: بر اساس آمار رسمی دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت مدیریت منابع آب ایران، میزان کل ریزشهای جوی از آغاز سال آبی امسال (اول مهر ۹۹) تا پانزدهم آبان ماه (۴۵ روز ابتدایی سال آبی) بالغ بر ۵.۵ میلیمتر بوده است.
مدیر عامل سدهای کشور اضافه کرد: این مقدار بارندگی نسبت به میانگین دورههای مشابه درازمدت ۶۸ درصد کاهش و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته ۷۶ درصد کاهش داشته است.
پیش از این نیز موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو پیشبینی کرده بود میزان بارش کشور در سه ماه آبان، آذر و دی نرمال و کمتر از نرمال باشد.
پیشبینیهای میانمدت در بهار ۱۴۰۰ نشان میدهد که بارشها در فروردینماه امیدوارکننده باشد، اما با توجه به کاهش شدید بارشها در دی و بهمن ماه ۱۳۹۹، کمبودها در حوزه بارش جبران نمیشود. از اینرو سال آبی با کمبارشی مطلق به پایان میرسد؛ بنابراین کمبارشی فراگیر و خشکسالی گسترده در ایران دور از انتظار نیست. این وضع در بیشتر استانهای کشور در جنوب، جنوب شرق، جنوب غرب و شرق محسوس خواهد بود حتی برای استانهای شمالی کشور بهویژه گلستان نیز وضعیت خوبی پیشبینی نمیشود.
تنش آبی ۲۲۵ شهر در تابستان ۱۴۰۰
محمدرضا جانباز مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب کشور، در خصوص جیره بندی آب در کشور بخصوص تابستان ۱۴۰۰ گفت: تابستان ۱۳۹۹ تعداد شهرهای دارای تنش آبی ۲۲۵ شهر بود و پیش بینی میشود با توجه به وضعیت بارشها و با وجود آنکه تعدادزیادی از طرحهای آبرسانی بهره برداری و به ثمر رسیده تعدادشهرهای دارای تنش افزایش یابد.
او افزود: جلسههای مشترک شرکتهای آب و فاضلاب، شرکتهای آب منطقهای و سازمان هواشناسی بطور مرتب برگزار میشود و این هفته دریزد و کرمان جلسه برگزار و تا قبل از پایان سال فهرست شهریهایی که احتمال دارند جزو شهرهای دارای تنش آبی شوند، منتشر خواهدشد.
در ۳۰ سال گذشته کاهش بارندگیها بیسابقه در کشور داشته ایم به طوری که سال به سال بر این محدودیتها افزوده شده و امسال با مشکل جدی خشکسالی و کاهش شدید بارندگی مواجه هستیم.
در این باره شاهین پاک روح قائم مقام وزیر نیرو گفت:۱۲ کلانشهر اراک، اصفهان، بندرعباس، تهران، شیراز، قزوین، قم، کرج، کرمان، مشهد، همدان و یزد تابستان امسال با بحران تأمین آب مواجهاند که از این میان جیرهبندی آب در کرج به عنوان اولین کلانشهر بحرانی آغاز شده است.
او ادامه داد: اقدام به دنبال بروز مشکل خشکسالی، کاهش بارندگیها و بحران کم آبی در کشور انجام میگیرد اگر مردم مدیریت مصرف نکرده و دستِ کم ۱۰ درصد در مصرف آب شرب صرفه جویی نکنند با تشدید گرما بر دامنه مشکلات افزوده خواهد شد.
قائم مقام وزیر نیرو افزود: برنامههای وزارت نیرو برای تامین آب ۱۲ کلانشهر تدوین و در قالب برنامه منسجمی به رئیس جمهوری منعکس شده است.
پاک روح گفت: دستور مثبت رئیس جمهوری را گرفتهایم و برنامه ریزی ما برای این شهرها و تمام مناطق شهری این است که کمبود و جیره بندی آب نداشته باشیم.
طبق تقیقات بدست آمده از سوی سازمان هواشناسی کشور فروردین ماه معمولاً پایان سال آبی برای برخی استانها مانند هرمزگان بهشمار میرود بدین معنی که پس از آن وتا پایان سال آبی (اول مهر ۱۴۰۰) دیگر بارشی در این استانها اتفاق نمیافتد و این در حالی است که ما در روزهای آغازین سال ۱۴۰۰ با کمبود شدید بارش در کل کشور روبهرو بودیم.
احد وظیفه رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی با اشاره به اینکه طی دو هفته ابتدایی فروردین ماه در کل کشور تنها ۱۷ میلیمتر بارش داشتیم که این میزان نسبت به میانگین بلند مدت کشور حدود ۸۵ درصد کمتر است، اظهار کرد: از اینرو نوروز بسیار کم بارشی داشتیم البته بارشها در زمستان ۹۹ نیز کمتر از حد نرمال بود و این مسئله سبب شده است که در بسیاری از نقاط کشور با کم بارشی مواجه باشیم.
او در ادامه با بیان اینکه در جنوب کشور وضعیت بارشها بسیار بد است، تصریح کرد: در دو استان هرمزگان و سیستان و بلوچستان بارشها بیش از ۹۰ درصد کمتر از میانگین بلند مدت کشور گزارش شده است. از سویی دیگر طی دو هفته ابتدایی بهار تعدادی از استانهای کشور ازجمله یزد، هرمزگان، کهگیلویه و بویراحمد، کرمان، فارس، سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، بوشهر و اصفهان هیچ بارشی دریافت نکردند.
رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی افزود: در تعدادی دیگر از استانها ازجمله چهارمحال و بختیاری، خوزستان، سمنان، قم و لرستان بارشها طی نوروز ۱۴۰۰ درحد یک میلیمتر و حتی کمتر از آن بوده این درحالیست که ما طی دو سال گذشته در بسیاری از این نقاط با بارشهای شدید و حتی سیل مواجه بودیم. چنین موضوعی نشان میدهد که تغییر اقلیم اثرات بسیار متغیری دارد.
وظیفه با اشاره به اینکه بهطور کلی طی دو هفته ابتدایی بهار هیچ بارشی در جنوب، جنوب غرب و شرق کشور نداشتیم، گفت: از مهرماه تاکنون تنها حدود ۴۸ درصد از آب سالانه حاصل از بارشها تامین شده است که این وضعیت نگرانکننده است.
همچنین از ابتدای فروردین ماه تا چند روز گذشته میانگین بارش در کشور ۲.۹ میلیمتر بوده که این میزان در میانگین بلند مدت ۳۰ ساله در این ۱۶ روزه ۲۰.۳ میلیمتر بوده و این رقم حاکی از کاهش ۸۵.۵ درصدی میزان بارش در کل کشور است و این مسأله وقتی برای ما نگران کننده میشود که بدانیم بارشهای رگباری بهار در کنار ذوب شدن تدریجی برفها در نهایت به پرشدن نسبی سدها منجر میشد.
متاسفانه آمار نگران کننده کاهش بارش نزولات آسمانی به کشور زنگ خطر خشکسالی را در کشور به صدا درآورده است به طوری که در سال آبی گذشته میزان بارشها نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن با کاهش ۹۹ درصدی روبهرو بوده که قابل تأمل است.
پاییز امسال گرمتر از حالت عادی است:::
رییس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا با بیان اینکه پاییز امسال نیم تا یک درجه گرمتر از حالت عادی است، گفت: فراوانی و شدت وقوع پدیدههای حدی مثل امواج گرمایی، سیل، تگرگ و بارندگیهای شدید در کشور رو به افزایش است.
به گزارش مشرق، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا درباره چرایی علت سیلابهای تابستانی در کشور و ادامه آن در هفتههای آینده، افزود: این بارشها غیر معمولی نیست و در سواحل دریای خزر بارشهای تابستانی هرساله وجود دارد؛ هم چنین در خطه جنوب بارش موسمی هر ساله قابل پیش بینی است. پدیده حدی، به این معناست که هر پدیده طبیعی ممکن است به شکل حداکثری مانند گرمای بسیار زیاد، بارشهای مداوم، تبخیر شدید و حتی وزش بادهای شدید و توفان اتفاق بیفتد.
«صادق ضیائیان» گفت: عمدتا بارشهای تابستانی از «ابرهای همرفتی» شکل میگیرد و خاصیت ابرهای همرفتی رگبار باران با شدت زیاد است که در محدوده جغرافیایی محدود و کوچک رخ میدهد و اثر آن در کاهش خشکسالی نیز محدود است.
ضیاییان اضافه کرد: در روزهای آینده برای نوار شمالی کشور و در بخشهایی از جنوب کرمان، فارس، کهکیلویه و بویراحمد بارش رگباری خواهیم داشت. در هرمزگان و غرب کشور هم بارشهای رگباری ادامه دارد.
رییس مرکز ملی پیش بینی ادامه داد: بر اساس تغییرات اقلیمی که برای کشور ما رخ داده است اکنون و در آینده «پدیدههای حدی» مثل سیل، رعد و برق، رگبار ناگهانی، گرما و سرمای شدید افزایش خواهد داشت و تعداد و شدت وقوع آن افزایش خواهد یافت.
رییس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا گفت: امسال در فصل بارش (زمستان)، بارش مناسب نداشتیم و بر این اساس برای کل سال زراعی کاهش بارندگی ثبت شده است.
وی گفت: نقشهها درحال حاضر نشان میدهد در پاییز امسال با احتمال ۶۰ تا ۷۰ درصد، کم بارشی در حدود سی درصدی نسبت به بلند مدت خواهیم داشت؛ یعنی احتمال دارد ۲۰ تا ۳۰ درصد بارشهای پاییزی امسال نسبت به بلند مدت کاسته شود. انتظار داریم بارندگی های پاییزی دیرهنگام شروع شود و پاییز امسال نیم تا یک درجه گرمتر از نرمال باشد. شایان ذکر است بارش های سیل آسا در زمره پیش بینی های فصلی و ماهانه جای ندارد و پیش بینی آنها چند روز قبل از وقوع قابل پیش بینی است.
به گزارش ایرنا، تازهترین گزارش مرکز ملی پایش و هشدار خشکسالی بیانگر آن است که از ابتدای سال آبی جاری (مهرماه۱۳۹۹ ) تا هفتم تیرماه ۱۲۹.۹ میلیمتر بارش رخ داده و این درحالی است که در دوره بلندمدت ۲۲۴.۳ میلیمتر بارندگی اتفاق افتاده و این موضوع کاهشی به میزان ۴۲.۱ درصد را نشان میدهد.
این میزان کاهش بارش اثر منفی خود را بر روی موجودی مخازن سدها گذاشته و سبب کاهش بیش از ۴۹ درصدی آب موجود در مخازن سدها شده که همین امر تامین آب را با چالشهای جدی همراه کرده است.
براساس گزارش مرکز ملی پایش و هشدار خشکسالی، از ابتدای تیرماه تا هفتم این ماه، فقط یک دهم میلیمتر بارندگی روی داده که در مقایسه با دوره بلندمدت که ۰.۹ میلیمتر بوده، کاهشی ۸۶.۷ درصدی را نشان میدهد.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما