ناامیدی امروزه یکی از مهم ترین مشکلات روانی است که با آن روبه رو هستیم. ناامیدی یک حس یاس و شکست درونی است که مانع رسیدن به اهداف و موفقیت در زندگی می شود و می تواند ناشی از عوامل بیرونی و درونی باشد.
باور نداشتن و ارزش ندادن به خود باعث ایجاد حس بد در انسان می شود، اما ایجاد حس خوب درونی راجع به خود باعث ایجاد امید و حس خوب به زندگی می شود. اگر ارزش های وجودی خودتان را نشناسيد و آنها را باور نكنيد راجع به خودتان و زندگی تان احساس خوبی نخواهيد داشت. تنها انسان هايی احساس خوبی در زندگی دارند كه احساس خوبی نسبت به خودشان دارند و خودشان را به عنوان انسانی خوب و كارآمد قبول دارند.
انجام کاری که به آن علاقه نداریم باعث ایجاد حس بد و خستگی در ما شده و به مرور زمان باعث ایجاد حس نا امیدی و بی انگیزگی در ما می شود. چنانچه كاری را انجام می دهيد كه به آن علاقه نداريد خيلی طبيعی است كه از آن احساس لذت نكنيد، و هنگامی كه می خواهيد به كار مشغول شويد بدترين احساس را داشته باشيد، و هميشه در زندگی احساس خستگی كنيد.
اگر رشته تحصيلی شما مورد علاقه تان نباشد يا مطابق با استعدادهای شما نباشد، پيشرفت چندانی در آن رشته نخواهيد داشت و تحصيل به مسئله بغرنج و عذاب آور تبديل خواهد شد.
يكی از علل احساس نااميدی در زندگی، شكست و انتظار شكست می باشد. اگر شما هميشه انتظار شكست را داشته باشيد و توانمندی های خود را باور نداشته باشيد، احساس خوبی در زندگی نخواهيد داشت.
انسان فطرتا زيبايی طلب بوده و دوست دارد با تنوع زندگی كند؛ چنانچه محيط زندگی يا فرايند زندگی يكنواخت باشد، روند تغيير و تبدیل انرژی روانی با خلل مواجه می گردد. گاهی انسان به تغييرات اندكی در زندگی نياز دارد. مثل گردش، تفريح و يا حتی تغيير چيدمان منزل.
در واقع نیازهای ما یکی از انگیزه های ادامه زندگی هستند. اگر نیازها نبودند انسان در زندگی بسیاری از دلخوشی ها را از دست می داد و خیلی از فعالیت ها را ترک می کرد. اگر نیازها به درستی و به موقع و متناسب پاسخ داده نشوند می تواند منجر به احساس سستی و بی حوصلگی در فرد شود.
ركود و نداشتن مشغله كافی در زندگی و بيكاری و داشتن ساعات زيادی كه نمی دانيم با چه فعاليت هايی آن را پر كنيم و يا پر كردن آن با فعاليت های غير مفيد و بی ارزش می تواند به احساس سستی و بی حوصلگی منجر گردد.
افراد خود باخته این احساس را دارند که با دیگران متفاوت هستند. از عدم پذیرش توسط دیگران و درد ناشی از آن می ترسند، بنابراین منزوی و گوشه گیر می شوند. اگر در انجام کاری مسلط نباشند، از خود متنفر و بیزار می شوند و خود را لایق هیچ گونه توجه و حمایتی نمی دانند.
یکی از راه های کاهش حس نا امیدی کمک خواستن از اطرافیان و یا مشاور است. بعضی وقتها می خواهیم از همه پنهان شویم. گاهی به این دلیل که احساس شرمساری می کنیم یا اعتقاد داریم بقیه افراد، حال و وضعیت ما را درک نخواهند کرد. حمایت، نصیحت و دلگرمی گرفتن از دیگران به ما کمک می کند تا بر گرفتاری هایمان غلبه و مشکلات زندگی مان را حل کنیم این انرژی از دوستان و خانواده, حمایت خوبی می باشد که جرات و اشتیاق را برای تغییر و بهتر شدن زندگی مان تحریک می کنند.
داشتن تفریحات به صورت مرتب در زندگی باعث ایجاد حس سرزندگی و نشاط می شود. مانند صرف کردن یک وعده ی غذایی در دامان طبیعت، تقویت روابط صمیمی و سازنده با دیگران، همه ما انسان ها نیاز به محبت و پذیرش داریم و این محبت و پذیرش بیشتر از ناحیه دوستان %%%% می گردد. وجود این عوامل به میزان زیادی می توانند حس نا امیدی را از ما دور کنند.
اجازه ندهیم نا امیدی به بی تفاوتی و افسردگی در ما تبدیل شود. ایجاد حس منفی همیشگی در خود، راه تغییر نیست. هنگامی که با اخبار بد مواجه می شویم، از حقایقی که در زندگی و جهان اطرافمان در جریان است غافل می شویم و فقط احساس غم و اندوه را درونی می کنیم. نگه داشتن این احساسات باعث می شود به صورت ناخودآگاه آن ها را بخشی از وجودمان کنیم.
از سرزنش کردن و تحقیر خود اجتناب کنید و سعی کنید بعد از این برای انجام بهتر کارها تلاش کنید.
هرگاه احساس می کنیم هیچ کاری از دستمان بر نمی آید، به دقت فکر کنیم و یک راه پیدا کنیم که به ما کمک کند. مثلا انجام کارهایی که در آن ها تبحر داریم به میزان زیادی می تواند مفید باشد. به این طریق راهی را پیدا کرده ایم که ما را به نتیجه می رساند و راهی را به نشان می دهد که بتوانیم از ناامیدی ها نجات پیدا کنیم.
به جای نگرانی، ترس و استرس سعی کنیم مثبت اندیش باشیم. به آرزو هایمان فکر کنیم و برای آنها آینده مثبتی متصور شویم. این کار به ما امید می دهد تا با انگیزه ی بیشتری در جهت تحقق آرزوها و خواسته هایمان تلاش کنیم.
پذیرش اتفاقات: هر چیزی که برایتان اتفاق میافتد را بپذیرید، بسیاری از افراد میخواهند از زیر بار احساسات غمانگیز شانه خالی کنند چرا که برای آنها دردناک است اما تنها پذیرفتن واقعیت است که آنها را آرام خواهد کرد.
شادی: خانه را به محل شادی تبدیل کنید, بدون شک، احساس نا امیدی از شکستهای مکرر و شادیهای اندکی که مردم به دنبالشان هستند بوجود میآیند.
برنامه ريزی: برای زندگی خود برنامه ريزی داشته باشيد، كه در برگيرنده ساعاتی برای تحصيل يا اشتغال، كارهای شخصی، تفريحات سالم، عبادت، استراحت و غيره باشد. برنامه تان را بر روی برگه نوشته و آن را به دقت مورد اجرا قرار دهيد و به هر گونه پيشرفت و موفقيت خود پاداش دهيد.
پاداش شما می تواند تحسين خود، رفتن به گردش، خوردن غذای مورد علاقه يا پرداختن به هر كار مورد علاقه ای باشد.
باغچه: باغچه كوچكی داشته باشيد و در منزل از گلدان و گل استفاده نماييد.
داشتن روابط صميمی: همه ما انسان ها نياز به محبت و پذيرش داريم و اين محبت و پذيرش بيشتر از ناحيه دوستان %%%% می گردد. اين ارضای نياز است كه احساس لذت و خوشی به انسان می بخشد. بنابراين ابراز وجود و پذيرشی كه از يك دوست صميمی حاصل می شود می تواند تاثير زيادی بر احساس مثبت ما در زندگی داشته باشد. پس سعی كنيد اولا دوستان خوبی انتخاب كنيد؛ دوستانی كه شما را به ياد خدا بيندازند و در شرايط سختی شما را رها نسازند و هميشه يار و ياور و غمخوار شما باشند، و ثانيا روابط خود را با آنها بيشتر كنيد.
شركت در اجتماعات: سعی كنيد بيشتر در جمع باشيد. البته جمعی كه شما را تاييد كند نه اينكه طرد يا تحقير كند. تلاش كنيد كه در كارهاى اجتماعى در محيط خانه، مدرسه و دانشگاه مانند اردو و بازى هاى دسته جمعى شركت كنيد و نقش فعالى را بپذيريد.
انجام عبادات: به نماز اول وقت اهميت ويژه ای بدهيد. و سعی كنيد هر روز مقدار معينی قرآن بخوانيد و در معنای آن تفکر نماييد.
عدم تفکر منفی: سعی كنيد افكار منفی را از خود دور كنيد و آنها را با افكار صحيح جايگزين كنيد؛ بجای اينكه فكر كنيد فردی ناتوان يا بد شانس هستيد به اين فكر كنيد كه كسانی هستند كه شرايطشان از شما بدتر است. كسانی كه از سر پناه محرومند. كسانی كه با خانواده معتاد درگيرند و يا درگير مشكلات مالی هستند.
ورزش: بصورت مرتب روزانه نيم ساعت ورزش كنيد.
سرگرمی: سرگرمی های علمی و هنری داشته باشيد و ساعاتی از روز را به كارهای مورد علاقه خود سپری كنيد.
تلقين مثبت: به خود تلقين كنيد كه من از بقيه چيزی كم ندارم. خيلی نقاط مثبت دارم كه خيلی از افراد ندارند. من نبايد ترسی از حضور در جمع داشته باشم. همه كسانی كه به راحتی در حضور استاد صحبت می كنند در توانايی ها و استعداد ها با من همتراز می باشند و جای نگرانی نيست. فهرستى از ده لغت يا عبارت كه بيانگر ويژگىهاى مثبت شخصيت شما است تهيه كنيد و روزى چند بار آنها را در قالب جمله كاملى بخوانيد, مثلاً بگوييد: «من باهوش هستم» و... .
سخن آخر
آشنایی با مفهوم ناامیدی و دانستن عواملی که باعث به وجود آمدن آن می شوند و همچنین راهکار های کاهش این حس باعث می شود که این مفهوم را به درستی درک کرده و در نتیجه بهتر و راحت تر به مقابله با آن بپردازیم و بدانیم که شکست و ناامیدی پایان کار نیست و در زندگی موقعیت های بسیاری وجود دارد که می توان از آن ها به نفع خود استفاده کرد.
منبع: جامعه سلامت
عوامل ایجاد کننده ناامیدی
عدم اعتماد به نفس
باور نداشتن و ارزش ندادن به خود باعث ایجاد حس بد در انسان می شود، اما ایجاد حس خوب درونی راجع به خود باعث ایجاد امید و حس خوب به زندگی می شود. اگر ارزش های وجودی خودتان را نشناسيد و آنها را باور نكنيد راجع به خودتان و زندگی تان احساس خوبی نخواهيد داشت. تنها انسان هايی احساس خوبی در زندگی دارند كه احساس خوبی نسبت به خودشان دارند و خودشان را به عنوان انسانی خوب و كارآمد قبول دارند.
عدم علاقه به شغل
انجام کاری که به آن علاقه نداریم باعث ایجاد حس بد و خستگی در ما شده و به مرور زمان باعث ایجاد حس نا امیدی و بی انگیزگی در ما می شود. چنانچه كاری را انجام می دهيد كه به آن علاقه نداريد خيلی طبيعی است كه از آن احساس لذت نكنيد، و هنگامی كه می خواهيد به كار مشغول شويد بدترين احساس را داشته باشيد، و هميشه در زندگی احساس خستگی كنيد.
عدم علاقه به رشته تحصیلی
اگر رشته تحصيلی شما مورد علاقه تان نباشد يا مطابق با استعدادهای شما نباشد، پيشرفت چندانی در آن رشته نخواهيد داشت و تحصيل به مسئله بغرنج و عذاب آور تبديل خواهد شد.
شکست های متوالی در زندگی
يكی از علل احساس نااميدی در زندگی، شكست و انتظار شكست می باشد. اگر شما هميشه انتظار شكست را داشته باشيد و توانمندی های خود را باور نداشته باشيد، احساس خوبی در زندگی نخواهيد داشت.
یکنواختی زندگی
انسان فطرتا زيبايی طلب بوده و دوست دارد با تنوع زندگی كند؛ چنانچه محيط زندگی يا فرايند زندگی يكنواخت باشد، روند تغيير و تبدیل انرژی روانی با خلل مواجه می گردد. گاهی انسان به تغييرات اندكی در زندگی نياز دارد. مثل گردش، تفريح و يا حتی تغيير چيدمان منزل.
عدم رفع نیازهای زندگی
در واقع نیازهای ما یکی از انگیزه های ادامه زندگی هستند. اگر نیازها نبودند انسان در زندگی بسیاری از دلخوشی ها را از دست می داد و خیلی از فعالیت ها را ترک می کرد. اگر نیازها به درستی و به موقع و متناسب پاسخ داده نشوند می تواند منجر به احساس سستی و بی حوصلگی در فرد شود.
عدم فعاليت
ركود و نداشتن مشغله كافی در زندگی و بيكاری و داشتن ساعات زيادی كه نمی دانيم با چه فعاليت هايی آن را پر كنيم و يا پر كردن آن با فعاليت های غير مفيد و بی ارزش می تواند به احساس سستی و بی حوصلگی منجر گردد.
احساس بازنده بودن
افراد خود باخته این احساس را دارند که با دیگران متفاوت هستند. از عدم پذیرش توسط دیگران و درد ناشی از آن می ترسند، بنابراین منزوی و گوشه گیر می شوند. اگر در انجام کاری مسلط نباشند، از خود متنفر و بیزار می شوند و خود را لایق هیچ گونه توجه و حمایتی نمی دانند.
راهکار هایی برای کاهش حس ناامیدی
درخواست کمک
یکی از راه های کاهش حس نا امیدی کمک خواستن از اطرافیان و یا مشاور است. بعضی وقتها می خواهیم از همه پنهان شویم. گاهی به این دلیل که احساس شرمساری می کنیم یا اعتقاد داریم بقیه افراد، حال و وضعیت ما را درک نخواهند کرد. حمایت، نصیحت و دلگرمی گرفتن از دیگران به ما کمک می کند تا بر گرفتاری هایمان غلبه و مشکلات زندگی مان را حل کنیم این انرژی از دوستان و خانواده, حمایت خوبی می باشد که جرات و اشتیاق را برای تغییر و بهتر شدن زندگی مان تحریک می کنند.
داشتن تفریحات
داشتن تفریحات به صورت مرتب در زندگی باعث ایجاد حس سرزندگی و نشاط می شود. مانند صرف کردن یک وعده ی غذایی در دامان طبیعت، تقویت روابط صمیمی و سازنده با دیگران، همه ما انسان ها نیاز به محبت و پذیرش داریم و این محبت و پذیرش بیشتر از ناحیه دوستان %%%% می گردد. وجود این عوامل به میزان زیادی می توانند حس نا امیدی را از ما دور کنند.
غلبه بر افسردگی
اجازه ندهیم نا امیدی به بی تفاوتی و افسردگی در ما تبدیل شود. ایجاد حس منفی همیشگی در خود، راه تغییر نیست. هنگامی که با اخبار بد مواجه می شویم، از حقایقی که در زندگی و جهان اطرافمان در جریان است غافل می شویم و فقط احساس غم و اندوه را درونی می کنیم. نگه داشتن این احساسات باعث می شود به صورت ناخودآگاه آن ها را بخشی از وجودمان کنیم.
عدم سرزنش خود
از سرزنش کردن و تحقیر خود اجتناب کنید و سعی کنید بعد از این برای انجام بهتر کارها تلاش کنید.
انجام فعالیت های رضایت بخش
هرگاه احساس می کنیم هیچ کاری از دستمان بر نمی آید، به دقت فکر کنیم و یک راه پیدا کنیم که به ما کمک کند. مثلا انجام کارهایی که در آن ها تبحر داریم به میزان زیادی می تواند مفید باشد. به این طریق راهی را پیدا کرده ایم که ما را به نتیجه می رساند و راهی را به نشان می دهد که بتوانیم از ناامیدی ها نجات پیدا کنیم.
تفکر مثبت
به جای نگرانی، ترس و استرس سعی کنیم مثبت اندیش باشیم. به آرزو هایمان فکر کنیم و برای آنها آینده مثبتی متصور شویم. این کار به ما امید می دهد تا با انگیزه ی بیشتری در جهت تحقق آرزوها و خواسته هایمان تلاش کنیم.
نکاتی برای بهبود ناامیدی
تقويت ايمان: عامل زيربنايی احساس و رفتار انسان ايمان به خداست. با ايمان به خداست که می توان سخت ترين كارها را انجام داد و از آن لذت برد. بنابراين راهكار لذت بردن از زندگی تقويت ايمان است.پذیرش اتفاقات: هر چیزی که برایتان اتفاق میافتد را بپذیرید، بسیاری از افراد میخواهند از زیر بار احساسات غمانگیز شانه خالی کنند چرا که برای آنها دردناک است اما تنها پذیرفتن واقعیت است که آنها را آرام خواهد کرد.
شادی: خانه را به محل شادی تبدیل کنید, بدون شک، احساس نا امیدی از شکستهای مکرر و شادیهای اندکی که مردم به دنبالشان هستند بوجود میآیند.
برنامه ريزی: برای زندگی خود برنامه ريزی داشته باشيد، كه در برگيرنده ساعاتی برای تحصيل يا اشتغال، كارهای شخصی، تفريحات سالم، عبادت، استراحت و غيره باشد. برنامه تان را بر روی برگه نوشته و آن را به دقت مورد اجرا قرار دهيد و به هر گونه پيشرفت و موفقيت خود پاداش دهيد.
پاداش شما می تواند تحسين خود، رفتن به گردش، خوردن غذای مورد علاقه يا پرداختن به هر كار مورد علاقه ای باشد.
باغچه: باغچه كوچكی داشته باشيد و در منزل از گلدان و گل استفاده نماييد.
داشتن روابط صميمی: همه ما انسان ها نياز به محبت و پذيرش داريم و اين محبت و پذيرش بيشتر از ناحيه دوستان %%%% می گردد. اين ارضای نياز است كه احساس لذت و خوشی به انسان می بخشد. بنابراين ابراز وجود و پذيرشی كه از يك دوست صميمی حاصل می شود می تواند تاثير زيادی بر احساس مثبت ما در زندگی داشته باشد. پس سعی كنيد اولا دوستان خوبی انتخاب كنيد؛ دوستانی كه شما را به ياد خدا بيندازند و در شرايط سختی شما را رها نسازند و هميشه يار و ياور و غمخوار شما باشند، و ثانيا روابط خود را با آنها بيشتر كنيد.
شركت در اجتماعات: سعی كنيد بيشتر در جمع باشيد. البته جمعی كه شما را تاييد كند نه اينكه طرد يا تحقير كند. تلاش كنيد كه در كارهاى اجتماعى در محيط خانه، مدرسه و دانشگاه مانند اردو و بازى هاى دسته جمعى شركت كنيد و نقش فعالى را بپذيريد.
انجام عبادات: به نماز اول وقت اهميت ويژه ای بدهيد. و سعی كنيد هر روز مقدار معينی قرآن بخوانيد و در معنای آن تفکر نماييد.
عدم تفکر منفی: سعی كنيد افكار منفی را از خود دور كنيد و آنها را با افكار صحيح جايگزين كنيد؛ بجای اينكه فكر كنيد فردی ناتوان يا بد شانس هستيد به اين فكر كنيد كه كسانی هستند كه شرايطشان از شما بدتر است. كسانی كه از سر پناه محرومند. كسانی كه با خانواده معتاد درگيرند و يا درگير مشكلات مالی هستند.
ورزش: بصورت مرتب روزانه نيم ساعت ورزش كنيد.
سرگرمی: سرگرمی های علمی و هنری داشته باشيد و ساعاتی از روز را به كارهای مورد علاقه خود سپری كنيد.
تلقين مثبت: به خود تلقين كنيد كه من از بقيه چيزی كم ندارم. خيلی نقاط مثبت دارم كه خيلی از افراد ندارند. من نبايد ترسی از حضور در جمع داشته باشم. همه كسانی كه به راحتی در حضور استاد صحبت می كنند در توانايی ها و استعداد ها با من همتراز می باشند و جای نگرانی نيست. فهرستى از ده لغت يا عبارت كه بيانگر ويژگىهاى مثبت شخصيت شما است تهيه كنيد و روزى چند بار آنها را در قالب جمله كاملى بخوانيد, مثلاً بگوييد: «من باهوش هستم» و... .
سخن آخر
آشنایی با مفهوم ناامیدی و دانستن عواملی که باعث به وجود آمدن آن می شوند و همچنین راهکار های کاهش این حس باعث می شود که این مفهوم را به درستی درک کرده و در نتیجه بهتر و راحت تر به مقابله با آن بپردازیم و بدانیم که شکست و ناامیدی پایان کار نیست و در زندگی موقعیت های بسیاری وجود دارد که می توان از آن ها به نفع خود استفاده کرد.
منبع: جامعه سلامت
نام موضوع : کاهش حس ناامیدی
دسته : روانشناسی اجتماعی