خداوند در قرآن کریم، هدف از خلقت انسان را عبادت خود ذکر کرده است، آنجا که می فرماید:
و جِنّ و اِنس را نیافریدم، جز برای آنکه مرا بپرستند.
***
اسلام، دینی است کامل و همه جانبه نگر که همه نیازهای فردی و اجتماعی انسان را در نظر داشته است و اگر به دستورات آن عمل شود، سعادت دنیا و عقبا را در پی دارد. عبادت نیز همچون دیگر دستورات آیین اسلام، هم جنبه فردی دارد و هم جنبه اجتماعی. اسلام، زُهد صوفیانه به معنای از مردم بُریدن و کُنج عبادت گُزیدن را به شدّت رد کرده و مسلمانان را از آن باز داشته است.
لذا می بینیم که به جا آوردن نماز نیز - که بهترین و نزدیک ترین راه ارتباط با معبود است - به صورت دسته جمعی توصیه شده است و فرد در کنار جمع، با خدای خویش خلوت کرده، راز و نیاز می کند.
بارزترین جنبه اجتماعی عبادت، خدمت به مردم و برآوردن نیازهای آنان است. پیامبران الهی و امامان معصوم، دلسوزترین و خدمتگزارترین انسانها نسبت به جامعه بوده اند و برای هدایت مردم و
در آسایش بودن آنها مشکلات طاقت فرسایی را به جان می خریده اند. قرآن کریم، درباره پیامبر اسلام می فرماید:
به درستی که برای شما پیامبری از خودتان آمد که بر او دشوار است شما در رنج بیفتید، به (هدایت) شما حریص، و نسبت به مؤمنان، دلسوز و مهربان است.
گفتند: فلان کس در یک لحظه از شهری به شهری می شود. شیخ گفت: «شیطان نیز در یک نَفَس از مشرق به مغرب می شود. این چنین چیزها را بس قیمتی نیست. مرد، آن بُود که در میان خلق بنشیند و برخیزد و بخُسبَد و بخورَد و در میان بازار، در میان خلق، داد و ستد کند و با خلق بیامیزد و یک لحظه به دل از خدای غافل نباشد».
در روایتی از امام صادق(ع) آمده است که فرمود: «مؤمنان، خدمتکار یکدیگرند». سؤال شد: چگونه خدمتکار یکدیگرند؟ فرمود: «به یکدیگر سود می رسانند».
